Kabinet presenteert nieuwe stikstofplannen: wat betekent dit voor agrarische ondernemers?

Het kabinet heeft onlangs een omvangrijk pakket aan stikstofmaatregelen gepresenteerd. Het doel is om de stikstofuitstoot terug te dringen, natuurherstel mogelijk te maken en vergunningverlening weer op gang te brengen. Tegelijkertijd wil het kabinet ondernemers meer duidelijkheid geven over de eisen waaraan zij de komende jaren moeten voldoen.

De plannen hebben gevolgen voor vrijwel iedere agrarische ondernemer. Hoewel veel maatregelen nog verder moeten worden uitgewerkt, wordt de richting voor de komende jaren steeds duidelijker. Ontdek wat dit mogelijk voor uw bedrijf betekent.

Emissienormen per bedrijf

Een belangrijke wijziging is de invoering van bedrijfsspecifieke emissienormen. In plaats van generieke maatregelen krijgt ieder veehouderijbedrijf een maximale uitstoot van ammoniak en broeikasgassen.

Voor melkveehouders worden deze normen gekoppeld aan het aantal fosfaatrechten. Voor varkens- en pluimveehouders komen normen per dierplaats. De normen gaan vanaf 2035 gelden en worden gebaseerd op de best beschikbare technieken.

Hierdoor krijgen ondernemers meer vrijheid om zelf te bepalen hoe zij aan de normen voldoen. Tegelijkertijd worden de eisen duidelijker en concreter.

Investeringen blijven noodzakelijk

Het kabinet trekt € 2 miljard uit voor integraal duurzame stallen en managementmaatregelen. Ondernemers kunnen gebruikmaken van subsidieregelingen voor onder meer staltechniek, voeding, mestaanpak en managementmaatregelen.

Tegelijkertijd wordt duidelijk dat ook bestaande stallen verder zullen moeten verduurzamen. Voor veel bedrijven lijken investeringen de komende jaren dan ook onvermijdelijk.

Meer aandacht voor grondgebondenheid en extensivering

Voor melkveehouders komt er een wettelijke norm voor grondgebondenheid. Vanaf 2035 mag een melkveebedrijf maximaal 2,6 grootvee-eenheden per hectare houden. Daarbij wordt samenwerking met akkerbouwers binnen een straal van 25 kilometer onder voorwaarden meegeteld.

Daarnaast zet het kabinet nadrukkelijk in op extensivering. Ondernemers die hiervoor kiezen, kunnen gebruikmaken van verschillende instrumenten, zoals actief grondbeleid, een nationale grondbank, kavelruil, nieuwe pachtconstructies en subsidieregelingen voor agrarisch natuurbeheer.

Ook biologische, regeneratieve en natuurinclusieve landbouw krijgen volgens de plannen extra aandacht.

Extra gevolgen rond Natura 2000-gebieden

Voor bedrijven in de buurt van Natura 2000-gebieden worden aanvullende maatregelen voorzien. Rond ongeveer honderd gebieden komen zones van 500 of 1.000 meter waar extensivering het uitgangspunt wordt.

Ondernemers krijgen ruimte om zelf keuzes te maken, bijvoorbeeld door extensivering, omschakeling, agrarisch natuurbeheer, verbreding of verplaatsing. Wanneer onvoldoende resultaat wordt bereikt, kan het Rijk aanvullende regels invoeren.

Vrijwillig, maar niet vrijblijvend

Het kabinet benadrukt dat vrijwilligheid het uitgangspunt blijft. Hiervoor is € 2,75 miljard beschikbaar voor vrijwillige beëindiging van bedrijven.

Tegelijkertijd bevat het pakket ook maatregelen voor de langere termijn wanneer de gewenste stikstofreductie uitblijft. Zo wordt onderzocht of aanvullende maatregelen nodig zijn, zoals afroming van productierechten of sancties voor bedrijven die vanaf 2035 niet aan de emissienormen voldoen.

Wat betekent dit voor uw bedrijf?

De plannen maken duidelijk dat de komende jaren veel agrarische ondernemers keuzes zullen moeten maken over hun bedrijfsvoering en investeringen. Daarbij spelen onder meer emissiereductie, grondgebondenheid, natuurbeheer en verduurzaming een steeds grotere rol.

De exacte uitwerking van verschillende maatregelen volgt de komende periode. Toch kan het verstandig zijn om nu alvast na te denken over de gevolgen voor uw bedrijf en de keuzes die daarbij horen.