Voorkeursrecht op landbouwgrond: wat betekent dit voor u?
De overheid zet het voorkeursrecht steeds vaker in bij grote ruimtelijke ontwikkelingen. Denk aan nieuwe woningbouw, uitbreiding van Defensielocaties of de bouw van kerncentrales. Ligt uw landbouwgrond in een gebied waar zulke plannen spelen? Dan kan dat gevolgen hebben voor uw mogelijkheden om grond te verkopen of uw bedrijf over te dragen. Wat houdt het voorkeursrecht precies in en waar moet u rekening mee houden?
Met het voorkeursrecht krijgt de overheid het eerste recht om een perceel te kopen zodra een eigenaar besluit het te verkopen. Gemeenten, provincies en het Rijk kunnen dit instrument inzetten als zij grond nodig hebben voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen.
Dat betekent niet dat uw grond direct een andere bestemming krijgt of dat u verplicht bent te verkopen. Wel verandert de manier waarop u uw grond kunt vervreemden.
Verkopen? Dan komt de overheid eerst in beeld
Besluit u uw grond te verkopen? Dan kunt u die niet zomaar aan een derde aanbieden. Eerst moet u de overheid de gelegenheid geven om de grond te kopen. De overheid heeft vervolgens zes weken om te beslissen of zij wil onderhandelen.
Ziet de overheid af van aankoop of reageert zij niet op tijd? Dan mag u de grond gedurende drie jaar aan een andere partij verkopen.
Meer dan alleen gevolgen voor verkoop
Het voorkeursrecht raakt meer dan alleen een voorgenomen verkoop. Ook het vestigen of overdragen van bepaalde zakelijke rechten, zoals erfpacht, kan hierdoor worden beperkt. Bovendien controleert de notaris bij iedere overdracht of op het perceel een voorkeursrecht rust.
Heeft u plannen met uw grond? Dan is het verstandig om vooraf na te gaan of een voorkeursrecht van toepassing is.
Hoe zit het bij bedrijfsopvolging?
Voor familiebedrijven geldt een belangrijke uitzondering. Een overdracht aan een partner, kinderen, ouders, broers of zussen hoeft in veel gevallen niet eerst aan de overheid te worden aangeboden. Ook voor enkele andere situaties, zoals een overdracht op basis van een testament of een bestaande overeenkomst met een pachter, gelden uitzonderingen.
Wilt u grond overdragen aan uw eigen bv? Dan ligt dat anders. Hiervoor bestaat geen automatische uitzondering. Of een overdracht toch mogelijk is zonder aanbieding aan de overheid, hangt af van de omstandigheden.
Wacht niet tot u wilt verkopen
Nu de overheid het voorkeursrecht steeds vaker inzet, is het verstandig om niet pas in actie te komen wanneer u uw grond wilt verkopen of uw bedrijf wilt overdragen. Juist vooraf inzicht krijgen in de gevolgen voorkomt verrassingen en biedt ruimte om weloverwogen keuzes te maken.
Meer weten?
Wilt u weten wat dit concreet voor uw bedrijf betekent? Neem dan contact op met een van onze agro-adviseurs. Wij denken graag met u mee.
